Anne Baba Tutumları



OLUMLU VE SAĞLIKLI AİLE TUTUMU
Anne babaların çocuklarına karşı sevgi ve disiplini dengeli bir şekilde sunamayıp aşırı koruyucu, aşırı otoriter, ilgisiz, tutarsız, aşırı hoşgörülü yaklaşımlarının çocuklarda içe kapanıklık, saldırganlık ve çekingenlik gibi olumsuz sosyal davranışların gelişmesine neden olduğunu gördük. Dolayısı ile olumlu ve sağlıklı aile tutumu sevgi ve disiplini dengeli ve uygun oranda barındıran, çocuğun temel gereksinimlerini en olumlu şekilde karşılayan aile tutumudur. Disiplin aile içerisindeki denge ve düzenin oluşturulmasında, çocuğun ileriki hayatta sosyal çevreye uyumlu bir birey olmasında büyük önem taşımaktadır. Ancak disiplinden kasıt cezalandırıcı, katı, kuralcı bir tutum değildir. Sağlıklı aile tutumunda disiplin tutarlı esnek ve ceza kadar ödülü de barındırır. Bu şekilde uygulanan bir disiplin çocuğa istenilen davranış ve alışkanlıkları öğretir, kendi kendini denetleme ya da iç denetim demek olan ahlak gelişimini sağlar.
Araştırmalarda disiplin yöntemi olarak ödüllendirmenin ceza vermekten daha etkili olduğu saptanmıştır. Disiplin hem yeteri kadar hem de çocuğun yaşına uygun olmalıdır. Kurallar açık olmalı ve uygulanabilmelidir. Ceza dayak gibi fiziksel şiddet ya da hakaret gibi duygusal şiddet şeklinde değil daha çok çocuğu sevdiği bir şeyden bir müddet mahrum bırakma şeklinde olmalıdır. Ceza verilmesi gerekiyorsa hemen uygulanmalı ve üstü örtülmemelidir. Ceza, çocuğun özüne değil de davranışlarına yönelik olmalıdır. Anne-babalar çocuklarına sevgi, anlayış, sabır ve hoşgörü ile disiplin vermelidir. Sağlıklı bir çocuk gelişimi için anne ve babalar çocuklarına sevgi ve şefkat ile yaklaşmalı, gereksinimlerini karşılamalı, aynı zamanda denetlemeyi de ihmal etmemelidir. Çocukların olumlu davranışları desteklenmeli ve güven verici bir tutum sergilenmelidir. Çocuğa verilen sevgi, şefkat, destek koşulsuz olarak sunulmalıdır. Yaşına göre çocuğu, kendisi ile ilgili bazı kararlar almaya teşvik etmeli, çocuğun görüşlerine değer verilmelidir. Çocuklara mutlak itaat etmeleri değil, saygı çerçevesi içerisinde fikirlerini özgürce söylemeleri öğretilmelidir. Aileyi ilgilendiren önemli kararlar muhakkak birlikte alınmalıdır. Ailenin yaşam tarzına, değer yargılarına bağlı olarak bazı kurallar konulmalı ve bu kuralların mantıklı olarak nedeni muhakkak açıklanmalıdır. Çocuktan bu kurallara körü körüne uyması beklenmemelidir. Çocukların bu kurallara uymasına yardım edilmelidir. Bir yandan çocuğa sorumluluk bilinci kazandırılmalı diğer yandan bağımsız bir kişilik geliştirmesi de desteklenmelidir. Sevgi ve disiplini dengeli bir şekilde barındıran ailelerde yetişen çocuklar kendi benliğini tanıma, potansiyelini ortaya çıkarma ve kendini gerçekleştirme imkânı bulur. Hoşgörülü, destekleyici ve demokratik anne ve baba tutumları, çocuğa doğruları ve yanlışları ile kendisinin değerli olduğu ve sevildiği mesajını verir ve çocuk, yapıcı, yaratıcı, kendine ve çevresine karşı hoşgörülü, kendine olan güveni yüksek davranışlarının sorumluluğunu alabilen bir kişilik geliştirir. Bu çocuklar arkadaşları ile ilişkilerinde daha etkin, daha girişken, daha yaratıcı fikirler öne sürebilen, başkalarının fikirlerine saygılı çocuklar olmaktadır. Uzmanlar, demokratik aile ortamında ilgi ve şefkat görerek büyüyen çocukların topluma kabul edilme, çevresi ile iyi ilişkiler kurma eğilimlerinin yüksek olduğunu; girişken, bağımsız, gerçekçi, güvenli, kendi kendilerinin denetleyebilen, sosyal, arkadaş canlısı olduklarını belirtmektedir.